Spis treści
Rozporządzenie (UE) 2017/745 o wyrobach medycznych (MDR) zastąpiło dyrektywę 93/42/EWG (MDD) i fundamentalnie zmieniło zasady wprowadzania wyrobów medycznych do obrotu w UE. Po pięciu latach pełnego stosowania (od 26 maja 2021) Komisja Europejska uruchomiła w 2026 procedury fast-track dla klasy IIa, mające ograniczyć kolejkę notyfikacji w jednostkach notyfikowanych. Producenci i importerzy wyrobów medycznych powinni przygotować się do nowych ścieżek oraz do nadchodzących deadlinów dla starych certyfikatów MDD.
Klasy wyrobów medycznych — krótkie przypomnienie
MDR dzieli wyroby medyczne na cztery klasy ryzyka zgodnie z załącznikiem VIII rozporządzenia:
| Klasa | Poziom ryzyka | Przykłady |
|---|---|---|
| I | Niskie | Stetoskop, opatrunek, koc szpitalny, łóżko medyczne |
| IIa | Średnie | Termometr elektroniczny, soczewki kontaktowe, aparaty słuchowe, narzędzia chirurgiczne wielokrotnego użytku |
| IIb | Wyższe niż średnie | Inkubatory, defibrylatory, aparaty rentgenowskie diagnostyczne, długotrwałe wyroby implantowane (> 30 dni) |
| III | Najwyższe | Sztuczne zastawki serca, implanty piersi, stenty wieńcowe, wyroby zawierające substancje lecznicze |
Klasa IIa stanowi największą populację wyrobów na rynku — szacuje się, że to około 40% wszystkich CE Mark MDR aktywnych w UE.
Co zmieniło się w 2026 — fast-track dla klasy IIa
W odpowiedzi na sygnalizowany przez producentów backlog w jednostkach notyfikowanych, KE wprowadziła w I kwartale 2026 trzy ścieżki upraszczające procedurę:
- Skrócony audyt QMS — dla producentów posiadających aktualny certyfikat ISO 13485 wydany przez akredytowanego certyfikatora, audyt MDR dla QMS jest skoncentrowany na lukach (gap audit) zamiast pełnego audytu first-time.
- Modułowa dokumentacja techniczna — dla rodzin produktów (technical documentation by family) zamiast oddzielnej dokumentacji dla każdego wariantu.
- Standardowe Common Technical Specifications (CTS) — dla wybranych podgrup klasy IIa KE opublikowała standardy dokumentacji minimalnej, eliminujące dyskusję między producentem a NB co do zakresu wymaganych danych.
EUDAMED — centralna baza danych
EUDAMED (European Database on Medical Devices) to publicznie dostępna baza obejmująca: aktorów (producentów, importerów, autoryzowanych przedstawicieli), wyroby (UDI-DI), certyfikaty NB, badania kliniczne i incydenty (vigilance). Od 2026 wpis aktora i wyrobu w EUDAMED jest warunkiem wprowadzenia do obrotu — bez wpisu produkt nie może legalnie być dystrybuowany.
PRRC — osoba odpowiedzialna za zgodność regulacyjną
Zgodnie z artykułem 15 MDR każdy producent ma obowiązek wyznaczyć Person Responsible for Regulatory Compliance. PRRC odpowiada za:
- nadzór nad oceną zgodności,
- aktualność dokumentacji technicznej,
- zgłaszanie incydentów (vigilance) do organów,
- nadzór nad PMS (Post-Market Surveillance) i PSUR (Periodic Safety Update Report).
Procedura zgodności — pięć kroków
Standardowa procedura wprowadzenia wyrobu klasy IIa do obrotu w UE:
- Wdrożenie QMS wg ISO 13485:2016 — system zarządzania jakością specyficzny dla wyrobów medycznych.
- Risk Assessment wg ISO 14971:2019 — formalna analiza ryzyka cyklu życia produktu.
- Clinical Evaluation Report (CER) — ocena kliniczna oparta o przegląd literatury, dane pomarketingowe lub badanie kliniczne (dla wyrobów innowacyjnych).
- Technical File — pełna dokumentacja techniczna zgodna z załącznikiem II i III MDR.
- Notyfikacja w NB — audyt QMS + przegląd dokumentacji + wystawienie certyfikatu MDR; następnie wystawienie deklaracji zgodności i nadanie znaku CE z numerem NB.
Rola ITC, a.s. Zlín jako Notified Body
ITC, a.s. Zlín posiada notyfikację o numerze 1023 wydaną zgodnie z artykułem 35 MDR. Zakres notyfikacji obejmuje:
- klasa I sterylna i z funkcją pomiarową,
- klasa IIa (pełen zakres),
- klasa IIb (z wyłączeniem wyrobów implantowanych długotrwałych),
- wybrane wyroby klasy III na podstawie indywidualnego rozszerzenia notyfikacji.
Pełna lista NB wraz z zakresem notyfikacji dostępna jest w bazie NANDO Komisji Europejskiej.
Deadliny dla starych certyfikatów MDD
Rozporządzenie (UE) 2023/607 wydłużyło okresy przejściowe dla producentów posiadających certyfikaty MDD:
| Klasa wyrobu | Termin końcowy MDD | Warunek |
|---|---|---|
| Klasa III, IIb implantowalne długotrwałe | 31 grudnia 2027 | Wniosek do NB złożony przed 26.05.2024, umowa MDR podpisana do 26.09.2024 |
| Klasa IIa, IIb nie-implantowalne | 31 grudnia 2028 | Wniosek do NB złożony przed 26.05.2024, umowa MDR podpisana do 26.09.2024 |
| Klasa I sterylne / z funkcją pomiarową | 31 grudnia 2028 | Jak wyżej |
Krytyczne: producenci, którzy nie złożyli wniosku do NB przed 26 maja 2024 roku — utracili prawo do okresu przejściowego. Ich certyfikat MDD wygasł z dniem 26 maja 2024.
Dlaczego to ma znaczenie dla Ciebie
Wyrób medyczny bez aktualnego certyfikatu MDR (lub przedłużonego MDD na warunkach 2023/607) nie może być wprowadzany do obrotu. Konsekwencje:
- zakaz sprzedaży w UE,
- wycofanie z dystrybucji u odbiorców (szpitale, apteki, e-commerce),
- kary administracyjne wymierzane przez krajowe organy nadzoru (w Polsce — URPL),
- potencjalne roszczenia odszkodowawcze pacjentów w przypadku stwierdzonego zagrożenia.
Nowe ścieżki fast-track 2026 są szansą dla producentów klasy IIa, którzy do tej pory zwlekali z notyfikacją — krótszy audyt i modułowa dokumentacja oznaczają niższe koszty i krótszy czas certyfikacji.
Powiązane artykuły z naszego portalu: ISO 9001:2026 — co zmieni się w nowej wersji standardu jakości oraz CPR 2024/3110 — co zmieniło się w nowym Construction Products Regulation.
Multicert (autoryzowany przedstawiciel) udziela ekspertyz technicznych dotyczących MDR 2017/745, ISO 13485 i procedury notyfikacji. Audyty i ocenę zgodności wykonuje akredytowane laboratorium ITC, a.s. Zlín (notyfikowane numer 1023, akredytacja ČIA č. 150/2025).
Potrzebujesz oceny zgodności wyrobu medycznego klasy IIa? Zamów ekspertyzę produktową →