Robot-kaczka Microduck: czy to zabawka i jaka ocena zgodności poprzedza oznakowanie CE

Robot-kaczka Microduck to mały chodzący robot opracowany przez Pollen Robotics, zespół robotyki Hugging Face. Szerszą rozpoznawalność zyskał 21 października 2026 r., gdy prezes Nvidii Jensen Huang pokazał kilka takich robotów na konferencji GTC w Berlinie. Po pokazie współzałożyciel Hugging Face Clem Delangue poinformował o około 20 tys. zamówień przedpremierowych (TechCrunch).

Dla producentów i importerów podobnych wyrobów najważniejsze jest pytanie, czy taki robot jest zabawką i jaka ocena zgodności poprzedza umieszczenie na nim oznakowania CE. Od odpowiedzi zależą zakres badań, udział jednostki notyfikowanej i koszt wprowadzenia wyrobu do obrotu.

Co ma w środku Microduck

Według producenta robot ma około 25 cm wysokości i waży niecałe 800 g. Porusza się dzięki 15 silnikom, ma przednią kamerę, czujnik odległości działający na zasadzie pomiaru czasu przelotu światła, dziób chwytający przedmioty, moduły Wi-Fi i Bluetooth oraz wymienny akumulator. W przedsprzedaży kosztuje 399 USD bez podatków i wysyłki. Według producenta pierwsze dostawy do Europy mają nastąpić przed Bożym Narodzeniem 2026 r. (komunikat premierowy).

Z każdym z tych elementów wiążą się wymagania i badania opisane niżej.

Od programowania do uczenia zabawek

Programowalne zabawki są na rynku od ponad 25 lat. Microduck zmienia jednak sposób, w jaki użytkownik wpływa na zachowanie robota. Poza programowaniem i gotowymi zachowaniami może trenować nowe ruchy w symulacji komputerowej, a następnie przenosić je do robota. Oprogramowanie i narzędzia do trenowania udostępniono na otwartej licencji. Hugging Face mówi wprost o nowej kategorii robotów dla konsumentów, od początku projektowanych wokół sztucznej inteligencji i służących zarówno zabawie, jak i nauce.

W branży zabawkowej widać obecnie dwa kierunki rozwoju: zabawki, które dzięki modelom językowym rozmawiają z dzieckiem, oraz roboty, których użytkownik sam uczy nowych umiejętności. Przepisy obejmują obie grupy stopniowo. Od 1 sierpnia 2025 r. zabawki radiowe, które mogą przetwarzać dane osobowe, podlegają dodatkowym wymaganiom ochrony danych i prywatności. Od 2 sierpnia 2028 r. stosuje się wymagania dla systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka w zabawkach, a od 1 sierpnia 2030 r. – nowe rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek.

Kiedy robot jest zabawką

Dyrektywa 2009/48/WE w sprawie bezpieczeństwa zabawek ma zastosowanie do produktów „zaprojektowanych lub przeznaczonych, wyłącznie lub nie, do użytku podczas zabawy przez dzieci poniżej 14 roku życia” (art. 2 ust. 1). Wyrób może więc zostać uznany za zabawkę, nawet jeśli zabawa dzieci nie jest jego jedynym przeznaczeniem.

Załącznik I do dyrektywy wymienia produkty, których nie uważa się za zabawki. Przy robotach znaczenie mają przede wszystkim:

• produkty dla kolekcjonerów, jeżeli na produkcie lub opakowaniu znajduje się widoczna i czytelna informacja, że jest on przeznaczony dla kolekcjonerów w wieku powyżej 14 lat, a produkt rzeczywiście ma takie przeznaczenie;
• produkty do użytku edukacyjnego w szkołach i w innym kontekście oświatowym pod nadzorem dorosłego instruktora, takie jak sprzęt naukowy;
• sprzęt elektroniczny, taki jak komputery osobiste i konsole do gier, o ile nie jest specjalnie zaprojektowany i przeznaczony dla dzieci oraz sam w sobie nie ma wartości zabawowej.

Robot faktycznie przeznaczony dla programistów, a nie do zabawy przez dzieci, może pozostawać poza zakresem dyrektywy. Ten sam robot sprzedawany jako prezent dla dziecka, z kolorową grafiką na opakowaniu, może zostać uznany za zabawkę. Organ nadzoru rynku ocenia łącznie wygląd i funkcje wyrobu, sposób reklamowania, miejsce sprzedaży oraz racjonalnie przewidywalny sposób używania (wytyczne Komisji Europejskiej nr 4). Samo oznaczenie wiekowe nie rozstrzyga sprawy.

Jakie przepisy obejmują robota-zabawkę

Robot uznany za zabawkę, wyposażony w moduł radiowy, podlega jednocześnie kilku aktom prawnym:

Akt prawny	Czego dotyczy w robocie
Dyrektywa 2009/48/WE	m.in. właściwości mechaniczne i fizyczne, palność, właściwości chemiczne i elektryczne
Dyrektywa radiowa 2014/53/UE	bezpieczeństwo i zdrowie, kompatybilność elektromagnetyczna, wykorzystanie widma radiowego
Rozporządzenie delegowane (UE) 2022/30	ochrona danych osobowych i prywatności w zabawkach radiowych, które mogą przetwarzać dane osobowe; w urządzeniach komunikujących się przez internet (bezpośrednio lub przez inne urządzenie) także ochrona sieci; stosowane od 1 sierpnia 2025 r.
Rozporządzenie (UE) 2023/1542	akumulator: oznakowanie i obowiązki dotyczące baterii, wprowadzane w różnych terminach
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji	system sterowania oparty na sztucznej inteligencji, jeżeli jest systemem wysokiego ryzyka

Termin 1 sierpnia 2025 r. wynika z rozporządzenia delegowanego (UE) 2023/2444, które przesunęło pierwotną datę. Od 11 grudnia 2027 r. wymagania rozporządzenia 2022/30 zastąpią przepisy rozporządzenia (UE) 2024/2847 w sprawie cyberodporności.

Co się bada

Zakres badań wynika z budowy konkretnego wyrobu i z analizy zagrożeń, którą producent przeprowadza zgodnie z art. 18 dyrektywy. W robocie podobnym do Microducka może obejmować:

• EN 71-1 – właściwości mechaniczne i fizyczne. Ruchome stawy nóg i szyi to potencjalne miejsca przycięcia palców. Ocenia się też drobne elementy, krawędzie, mechanizm chwytaka i zachowanie wyrobu w badaniu upadku.
• EN 71-2 – palność. Rodzaj prób zależy od materiałów i kategorii zabawki.
• EN 71-3 – migracja określonych pierwiastków. Co do zasady bada się oddzielnie poszczególne materiały i kolory dostępne dla dziecka, z uwzględnieniem wyłączeń przewidzianych w normie. Przy wielu wersjach kolorystycznych koszt może więc rosnąć.
• EN IEC 62115 – zabawki elektryczne. Akumulator, nagrzewanie się silników i elektroniki, zachowanie przy nieprawidłowym działaniu.
• Badania według dyrektywy radiowej. Wykorzystanie widma radiowego (np. EN 300 328 dla szerokopasmowej transmisji danych w paśmie 2,4 GHz) i kompatybilność elektromagnetyczna według właściwych części serii EN 301 489.
• Ochrona danych i sieci. EN 18031-2 w zakresie ochrony danych i prywatności oraz, przy komunikacji przez internet, EN 18031-1. Kamera i aplikacja mogą umożliwiać przetwarzanie danych osobowych, w tym wizerunku dziecka.
• Bezpieczeństwo urządzeń laserowych według EN 60825-1, jeżeli czujnik odległości wykorzystuje źródło laserowe.

Kto przeprowadza ocenę zgodności

Dyrektywa 2009/48/WE przewiduje dwie procedury oceny zgodności. Jeżeli producent zastosował normy zharmonizowane, których numery odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE i które obejmują wszystkie właściwe wymagania bezpieczeństwa, stosuje wewnętrzną kontrolę produkcji (moduł A).

Zabawkę poddaje się badaniu typu WE, które przeprowadza jednostka notyfikowana (moduł B). Badanie łączy się z procedurą zgodności z typem (moduł C), za którą odpowiada producent. Ta procedura jest wymagana, gdy:

• brak opublikowanych norm zharmonizowanych obejmujących wszystkie właściwe wymagania bezpieczeństwa;
• producent nie zastosował norm albo zastosował je częściowo;
• co najmniej jedną z właściwych norm opublikowano z ograniczeniem;
• producent uznał, że charakter, projekt, konstrukcja lub przeznaczenie zabawki wymagają weryfikacji przez stronę trzecią.

Przy robocie z ruchomymi kończynami i sterowaniem opartym na sztucznej inteligencji trzeba więc indywidualnie sprawdzić, czy normy serii EN 71 i norma EN IEC 62115 obejmują wszystkie zagrożenia. Jeżeli nie, potrzebne jest badanie typu WE. Badania typu WE zabawek prowadzi Institut pro testování a certifikaci, a.s. (ITC) jako jednostka notyfikowana nr 1023. Szczegóły opisujemy na stronie certyfikacji zabawek.

Odrębnie ocenia się część radiową. Komisja Europejska opublikowała odniesienia do norm EN 18031-1, -2 i -3 z ograniczeniami (decyzja wykonawcza (UE) 2025/138). Ograniczenia dotyczą m.in. haseł i kontroli dostępu sprawowanej przez rodzica lub opiekuna. Jeżeli rozwiązanie przyjęte w urządzeniu jest objęte ograniczeniem, zastosowanie normy nie stanowi podstawy domniemania zgodności. Wtedy w ocenie zgodności musi uczestniczyć jednostka notyfikowana na podstawie dyrektywy radiowej.

Od kiedy zabawki obejmą wymagania dla systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka

Rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji wymienia dyrektywę 2009/48/WE w załączniku I. System sztucznej inteligencji jest systemem wysokiego ryzyka, jeżeli jest przeznaczony do stosowania jako związany z bezpieczeństwem element zabawki, a zabawka podlega ocenie zgodności przez stronę trzecią. Udział strony trzeciej wynikający z przyczyn niezwiązanych ze zdrowiem i bezpieczeństwem nie wystarcza do takiej kwalifikacji. Jeżeli w robocie sieć neuronowa steruje ruchem i utrzymaniem równowagi, może ona zostać uznana za system wysokiego ryzyka. Rozstrzygają o tym rzeczywista funkcja systemu i skutki jego awarii.

Rozporządzenie (UE) 2026/1744, tzw. omnibus cyfrowy dotyczący sztucznej inteligencji, przesunęło termin stosowania tych wymagań do produktów z załącznika I na 2 sierpnia 2028 r. (Komisja Europejska). Dla systemów wprowadzonych do obrotu wcześniej obowiązują przepisy przejściowe. Zakazy określonych praktyk w zakresie sztucznej inteligencji stosuje się już od 2 lutego 2025 r.

Nowe rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek

Rozporządzenie (UE) 2025/2509 zastąpi dyrektywę 2009/48/WE. Większość jego przepisów stosuje się od 1 sierpnia 2030 r. Rozporządzenie wprowadza m.in. zakaz zamierzonego stosowania PFAS (substancji per- i polifluoroalkilowych), zakazy dotyczące określonych bisfenoli oraz cyfrowy paszport produktu. Wyroby wprowadzane do obrotu po tej dacie będą musiały spełniać jego wymagania. Więcej na stronie Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek (UE) 2025/2509.

Ile kosztują badania

Koszt zależy od liczby materiałów i kolorów, funkcji radiowych oraz tego, czy wymagane jest badanie typu WE. Według orientacyjnego katalogu cen badań LCAS podstawowy zestaw badań według EN 71-1, EN 71-2 i EN 71-3 dla prostej zabawki kosztuje 400–800 EUR netto. Dla badania według EN IEC 62115 katalog podaje 2000–5000 EUR netto. W robocie z modułem radiowym, kamerą i aplikacją dochodzą badania według dyrektywy radiowej obejmujące wymagania, które mają zastosowanie do tego wyrobu. Badanie typu WE wycenia się osobno. Wiążącą cenę ustala się po określeniu konstrukcji, materiałów i funkcji wyrobu.

Multicert, przedstawiciel ITC w Polsce, obsługuje zapytania i zlecenia w języku polskim. Badania i niezależną ocenę zgodności prowadzi ITC, a ich zakres zależy od wyrobu i procedury.

Do wyceny potrzebny jest opis konstrukcji, wykaz materiałów i kolorów oraz informacja o modułach radiowych. Zapytaj o wycenę →